صفحه اول
 

همایش « نقش اسلام در ایجاد وحدت بین کثرت فرهنگ ها در اروپا »

همایش « نقش اسلام در ایجاد وحدت بین کثرت فرهنگ ها در اروپا »

 آیت الله رمضانی امام و مدیر مرکز اسلامی هامبورگ ضمن تقدیر و تشکر از مسئولین آکادمی اسلامی آلمان جهت برگزاری این همایش و ابراز خرسندی از مشارکت مرکز در برنامه های هفته اروپایی، احترام به ادیان و مذاهب گوناگون را بسیار مهم دانسته و افزودند: در دنیای امروز مجموعه ای از ادیان و مذاهب الهی و غیر الهی وجود دارد. در این بین احترام به همه ادیان و مذاهب بسیار مهم است. البته احترام باید متقابل باشد و از سوی پیروان همه ادیان رعایت شود. به هر حال پیروان همه ادیان این انتظار را دارند که دیگران به افکار، عقائد و مقدسات آنان احترام بگذارند. همچنین در جوامعی که پیروان ادیان مختلف در آن حضور دارند، باید هویت دینی شهروندان از هر دین و آئینی که هستند حفظ شود و مورد احترام همه مسئولین و مردم جامعه قرار گیرد و هیچگاه نباید از پیروان ادیان، کنار گذاشتن شعائر و آئین های مذهبی را انتظار داشت. البته امروزه بسیاری از فرهیختگان به این نتیجه رسیده اند که اگر بشر بخواهد نجات پیدا کند، باید به گوهر و حقیقت دین بازگشت داشته باشد.

رئیس اتحادیه اروپایی علما و تئولوگ های شیعه در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به قدمت چند صد ساله اسلام در برخی از کشورهای اروپایی افزودند: در دهه های گذشته این سوال مطرح بود که آیا اسلام جزو اروپا هست یا خیر؟ اما امروز این بحث خیلی قدیمی شده است؛ چراکه در برخی از کشورها مانند اتریش بیش از 100 سال است که طبق قانون اساسی، اسلام به عنوان دین رسمی کشور دانسته شده است. در همین آلمان نیز قراردهای حکومتی منعقد شده بین مسلمانان و مسئولین ایالت های مختلف آلمان حکایت از حضور فعّال و مثبت مسلمانان در این کشور دارد. آنچه برای تداوم ارتباطات سازنده و مفید در چنین جوامع متکثّری مهم است، زندگی مسالمت آمیز و توأم با صلح و امنیت پیروان همه ادیان در کنار یکدیگر است. در این راستا به کار بردن اصطلاحاتی مانند شهروندان درجه اول و درجه دوم از سوی هر مقام مسئول یا هر حزبی بسیار غلط است؛ چراکه بر اساس مواد حقوق بشر سازمان ملل متحد که مورد تأیید و تأکید بسیاری از کشورها و ملّت های جهان است، بحث کرامت انسان از حقوق اوّلی و غیرقابل خدشه هر انسانی بوده و همه افرادی که در یک جامعه زندگی می کنند، شهروند آنجا محسوب می شوند. بر این اساس مسلمانان در هر کشوری که باشند جزء شهروندان آنجا بوده و با دیگر شهروندان تفاوتی ندارند.

از سوی دیگر اسلام بیش از 1400 سال است که بر عدم تبعیض نژادی و قومی و قبیله ای تاکید کرده و با صراحت می گوید که هیچ تفاوتی بین انسان ها نیست و مردم از هر رنگ و نژاد  و زبانی که باشند تنها ملاک برتری میان آنان کرامت انسانی است. بر این اساس از منظر تعالیم اسلام تقسیم کشورهای جهان، به جهان اوّل و دوم و سوم به حسب قدرت و ثروت و توسعه مادّی کشورها، مورد قبول نیست؛ زیرا آنچه در حیات انسان مطرح می باشد کرامت اوست.

ایشان در ادامه با اشاره به آیه 64 سوره مبارکه آل عمران، بحث دیالوگ و گفت وگو بین اسلام و سایر ادیان را بسیار مهم و ضروری دانسته و افزودند: دیالوگ و گفت وگو میان اسلام و سایر ادیان از بحث های مهم و سابقه دار در اسلام است و از زمان حیات پیامبر اکرم (ص) تاکنون مطرح بوده است. در قرآن کریم نیز آمده است که پیروان ادیان الهی باید به مشترکات ادیان توجه و اهتمام ویژه داشته باشند: « قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَىٰ كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّـهَ وَلَا نُشْرِ‌كَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْ‌بَابًا مِّن دُونِ اللَّـهِ؛ بگو: ای اهل کتاب، بیایید از آن کلمه حق که میان ما و شما یکسان است پیروی کنیم که به جز خدای یکتا را نپرستیم، و چیزی را با او شریک قرار ندهیم، و برخی برخی را به جای خدا به ربوبیّت تعظیم نکنیم » بر همین اساس مرکز اسلامی هامبورگ بیش از 50 سال است که منادی دیالوگ و گفت وگو میان ادیان و مذاهب گوناگون بوده و در این راستا تلاش های بسیار گسترده ای را داشته است. چراکه معتقد است سخنان و اظهارنظراتی که در رابطه با ادیان گوناگون مطرح می شود، باید مستند باشد. متاسفانه نسبت هایی که در رسانه ها و نشریات به ادیان مختلف و خصوصاً نسبت به دین مبین اسلام داده می شود، در بسیاری موارد مستند و صحیح نیست. به اعتقاد ما برای کسب صحیح دیدگاه های درست دینی باید به متخصصین دین و منابع اصلی و دست اوّل مراجعه نمود.

امام و مدیر مرکز اسلامی هامبورگ در خصوص شاخصه های اصلی دین اسلام که باید مورد مطالعه اندیشمندان و خصوصاً جوانان اروپایی قرار گیرد افزودند: اسلام دین رحمت است و پیامبر بزرگوار آن با عنوان «رحمة للعالمین» به جهانیان معرفی شده است. لذا هرجا نام و نشانی از اسلام و مسلمانان باشد، رحمت و امنیّت در آنجا حاکم است. در تاریخ صدراسلام آمده است که روزی در قلمرو نظام اسلامی، پیرمرد غیرمسلمانی در حال گدایی، مورد مشاهده حضرت علی علیه السلام که این مسجد به نام آن بزرگوار است، قرار گرفت. آن حضرت به محض اینکه این صحنه را دیدیند ناراحت شده و دستور دادند که از بیت المال باید هزینه زندگی او تامین شود. همچنین امیرمؤمنان علی (ع) در فرمانی که به جناب مالک اشتر برای فرمانروایی ایالتی بزرگ دادند، فرمودند: همه انسان ها باید مورد احترام و تکریم باشد؛ چراکه مردم دو دسته اند: یا برادران و خواهران دینی تو هستند و یا اینکه همچون تو انسان می باشند: «النّاس صنفان إمّا أخٌ لك في الدين أو نظير لك في الخلق». 

بر اساس آموزه های اسلامی اگر کسی از مسلمانی کمک بخواهد (حتی اگر فرد کمک خواه غیرمسلمان باشد) و پاسخی نشنود و جوابی نگیرد، آن فرد بویی از اسلام و مسلمانی نبرده است. « من سمع رجلا ینادی یا للمسلمین فلم یجبه فلیس بمسلم» انسانها باید از خشونت پرهیز نموده و هر چه را برای خود می پسندند برای دیگران هم بپسندند و البته این از قوانین طلائی است که همه ملّتها آنها را باور دارند و پذیرفته اند.

اسلام دین معنویت است و تاکید می کند که معنویت باید در جهان حکم فرما باشد. اسلام دین آزادی است، البته آزادی از قید و بندهای بسته شده به دست و پای بشریت. اسلام دین عدالت است و معتقد است هر چیزی باید سر جای خودش باشد. از منظر اسلام توجه به حیات معنوی همچون توجّه به حیات مادّی، لازم و ضروری است. اسلام دین حداقلی در رابطه با انسان نیست. یعنی این طور نیست که فقط به جنبه های فردی و شخصی بپردازد. اگرچه جنبه های فردی همچون نماز و ارتباط با خدای متعال و رشد فردی بسیار مهم است؛ اما قوانین اجتماعی اسلام نیز بسیار زیاد و قابل توجه است؛ به طوری که حتی دستورات فردی همچون نماز و روزه نیز در اصلاح جامعه تاثیر گذار است.

رئیس اتحادیه اروپایی علما و تئولوگ های شیعه در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به اینکه حضور مسلمانان در هر جامعه ای یک فرصت است و نه تهدید، افزودند: مسلمانان هیچ وقت برای جامعه تهدید محسوب نمی شوند. البته متاسفانه برخی افراط گرایان مسلمان نما هستند که تفسیر بسیار غلط و خشنی از اسلام ارائه می دهند. به اعتقاد علمای بزرگ اسلام این افراد با الفبای اسلام آشنایی ندارند و به هیچ وجه شخصیت پیامبراکرم (ص) را نمی شناسند. پیامبر اسلام (ص) پیامبر رحمت و عقلانیت است. ما معتقدیم هیچ دینی برای خشونت نیامده است. مگر می شود خدا پیامبری را مهربان و پیامبری را اهل خشونت مبعوث کند. همه پیامبران الهی از سوی خدای مهربان برای هدایت مردم و برقراری صلح و امنیت و گسترش عدالت و عقلانیت مبعوث شده اند؛ لذا آنچه از سوی افراط گرایانی چون داعش با مدیریت پنهان جریان سلطه و استکبار ارائه می­شود، هیچ شباهتی به آموزه های قرآن و سیره پیامبراسلام (ص) ندارد.

همانطور که سابقا بیان شد دین را باید از متخصصین دین اخذ نمود و نباید از طریق احزاب سیاسی، مسائل دینی را پی­گیری و به جامعه منتقل کرد. از آن بدتر اینکه برخی در جوامع اروپایی احزاب ضد دینی و ضد اسلامی تشکیل می دهند که همین باعث ایجاد التهاب در جامعه می شود.

به اعتقاد ما اسلام و آموزه های قرآن کریم می تواند در جامعه متکثّر اروپایی و در جامعه ای که از ادیان و مذاهب گوناگون تشکیل شده، زندگی توام با صلح و امنیت را به ارمغان آورد. پیامبر اکرم (ص) فرمودند: « والذی بعثنی بالحق بشیرا امرنی بمداراة الناس کما امرنی بأداء الفرائض»